Araç içi kamera sistemi yasal zorunluluk mu? Hangi araçlarda kamera bulunması gerekiyor? Ticari araçlarda kamera sistemi mecburi mi? Okul servislerinde kamera zorunlu mu? Kamera kayıtları kaç gün saklanmalı? Araç içi kamera kullanırken KVKK kapsamında nelere dikkat edilmeli?
Bu sorular, özellikle ticari araç sahipleri, servis taşımacılığı yapan firmalar, okul servisleri, toplu taşıma işletmeleri, filo yöneticileri ve araç güvenlik sistemleri kullanıcıları tarafından sıkça araştırılmaktadır.
Türkiye'de araç içi kamera konusunda tek bir araç sınıfını kapsayan genel bir "bütün araçlara kamera zorunluluğu" kuralı bulunmamaktadır. Bunun yerine araç türüne, taşıma faaliyetinin niteliğine ve ilgili mevzuata göre farklı kamera ve görüntü kayıt yükümlülükleri bulunmaktadır.
Özellikle son yıllarda yapılan düzenlemelerle bazı ticari yolcu taşıma araçları, toplu taşıma araçları ve okul servislerinde kamera sistemi kullanımı konusunda açık yükümlülükler getirilmiştir.
Ayrıca 2025 yılında yapılan düzenlemelerle bazı araçlar için kamera, görüntü kayıt cihazı ve araç takip sistemi bakımından geçiş süreleri yeniden belirlenmiştir. Bu nedenle eski internet içeriklerinde yer alan "kamera zorunluluğu 2025'te başlayacak" gibi ifadelerin güncel mevzuatla birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Hayır.
Türkiye'de hususi olarak kullanılan her otomobil, kamyonet veya ticari araç için genel ve koşulsuz bir araç içi kamera zorunluluğu bulunduğunu söylemek doğru değildir.
Kamera zorunluluğu özellikle belirli taşıma faaliyetleri ve belirli araç grupları açısından düzenlenmiştir.
Örneğin Karayolları Trafik Yönetmeliği kapsamında;
için kamera ve görüntü kayıt sistemlerine ilişkin özel düzenlemeler bulunmaktadır.
Dolayısıyla "bütün araçlara kamera takılması zorunludur" şeklindeki genel ifade yerine, aracın türü ve kullanım amacı dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerekir.
Araç içi kamera sistemleri açısından en önemli düzenlemelerden biri Karayolları Trafik Yönetmeliği içerisinde yer almaktadır.
Yönetmeliğin araçlarda bulundurulacak teçhizata ilişkin düzenlemelerinde belirli araç grupları için kamera sistemi ve görüntü kayıt cihazı şartları bulunmaktadır.
Özellikle ticari yolcu taşımacılığında kullanılan M2 ve M3 sınıfı taşıtlar ile belediyelere ait veya belediyeler tarafından yetkilendirilen toplu taşıma araçları bakımından kamera sistemi ve görüntü kayıt cihazı konusunda düzenleme yapılmıştır.
Bu düzenlemede kamera sisteminin;
gösterecek şekilde olması ve aracın faaliyette olduğu süre boyunca kayıt yapması öngörülmektedir.
Ayrıca kayıtların en az bir ay süreyle tutulması şartı da düzenlemede yer almaktadır.
Bu nokta özellikle önemlidir.
Çünkü ticari yolcu taşıyan bir araç açısından yalnızca araca herhangi bir kamera takılması yeterli olmayabilir. Sistemin ilgili mevzuatta öngörülen görüntü alanını, kayıt süresini ve teknik şartları karşılaması gerekir.
Araç türüne ve uygulanacak mevzuata göre kayıt süresi değişebilir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği kapsamında belirli ticari yolcu taşıma araçları için kamera sistemi ve görüntü kayıt cihazının en az bir ay süreyle kayıt yapması öngörülmektedir.
Okul servis araçlarında ise ilgili düzenlemelerde araç takip sistemi kayıtlarının en az 30 gün muhafaza edilmesine ilişkin hüküm bulunmaktadır. Kamera ve kayıt cihazı açısından da mevzuatta teknik şartlar ayrıca düzenlenmiştir.
Bu nedenle kamera sistemi satın alınırken yalnızca kamera çözünürlüğüne bakılması yeterli değildir.
Bir araç kamera sisteminde;
gibi özellikler de değerlendirilmelidir.
Araç kamera sistemleri açısından önemli değişikliklerden biri 19 Ağustos 2025 tarihli ve 32991 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile yapılmıştır.
Yapılan değişiklikle belirli araçlar için araç takip sistemi, kamera sistemi, görüntü kayıt cihazı ve acil durum butonu gibi teçhizatların aranacağı tarihler araçların model yıllarına göre yeniden düzenlenmiştir.
Düzenlemede;
2025–2023 model araçlar:
1 Ocak 2026 tarihinden sonraki ilk muayeneye kadar,
2022–2018 model araçlar:
1 Ocak 2027 tarihinden sonraki ilk muayeneye kadar,
2017 ve daha eski model araçlar:
1 Ocak 2028 tarihinden sonraki ilk muayeneye kadar
ilgili teçhizat şartlarının aranmayacağı düzenlenmiştir.
Burada önemli ayrıntı, tarihin yalnızca model yılına değil, ilk muayene tarihine ilişkin geçiş hükmüne bağlanmış olmasıdır.
Bu nedenle araç sahiplerinin kendi araçlarının model yılı, tescil tarihi ve muayene durumunu ayrıca değerlendirmesi gerekir.
Araç içi kamera sistemleri özellikle yolcu taşımacılığı yapan ticari araçlarda önem taşımaktadır.
Mevzuatta kamera sistemi bakımından öne çıkan gruplar arasında;
bulunmaktadır.
Burada araç sınıfı ve faaliyet türü önemlidir. Her ticari araç otomatik olarak aynı kamera yükümlülüğüne tabi değildir.
Örneğin yük taşımacılığı yapan bir kamyon ile yolcu taşımacılığı yapan bir otobüsün mevzuat kapsamındaki yükümlülükleri aynı olmayabilir.
Bu nedenle "kamyonlarda araç içi kamera zorunlu mu?" sorusunun cevabı da aracın kullanım amacı ve tabi olduğu özel mevzuat incelenmeden tek kelimeyle "evet" veya "hayır" şeklinde verilmemelidir.
Araç içi kamera sistemleri açısından en açık düzenlemelerden biri Okul Servis Araçları Yönetmeliği kapsamında bulunmaktadır.
Yönetmeliğin ilgili hükmünde okul servis araçlarında, tüm koltukları görecek şekilde konumlandırılmış ve ilgili mevzuatın teknik, donanım, montaj ve işletim şartlarına uygun iç ve dış kamera ile kayıt cihazı bulundurulması öngörülmektedir.
Bu düzenleme özellikle öğrenci güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır.
Okul servis kamerasının amacı yalnızca trafik kazalarını görüntülemek değildir.
Kamera sistemi;
gibi amaçlarla kullanılabilir.
Ancak kamera sistemi kurulurken mevzuatta belirtilen teknik şartların dikkate alınması gerekir.
Okul servisleri açısından önemli ayrıntılardan biri kamera yerleşimidir.
Yönetmelikte kameranın tüm koltukları görecek şekilde konumlandırılması gerektiği belirtilmektedir.
Bu nedenle yalnızca ön camı görüntüleyen standart bir araç kamerası, okul servisi açısından mevzuatta öngörülen iç kamera ihtiyacını karşılamayabilir.
Okul servislerinde kullanılacak sistemin araç içerisindeki yolcu bölümünü yeterli şekilde görüntüleyebilmesi gerekir.
Bunun yanında dış kamera sistemi de aracın dış çevresinin ve yolun görüntülenmesine yardımcı olacak şekilde planlanmalıdır.
Araç kamerası kullanılırken yalnızca trafik mevzuatına değil, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na (KVKK) da dikkat edilmesi gerekir.
Çünkü kamera görüntülerinde kişilerin yüzleri, araç plakaları ve bazı durumlarda kişiyi belirlemeye veya belirlenebilir hale getirmeye yarayan bilgiler bulunabilir.
KVKK'nın yaklaşımına göre kişilerin görüntülerinin kamera yoluyla kaydedilmesi bir kişisel veri işleme faaliyetidir.
Bu nedenle kamera sistemi kullanan işletmelerin veri işleme faaliyetini hukuka uygun şekilde gerçekleştirmesi gerekir.
KVKK bakımından özellikle;
gibi konular önemlidir.
Bu konuda sık yapılan bir hata, kamera bulunan her araçta mutlaka herkesten yazılı açık rıza alınması gerektiğinin düşünülmesidir.
KVKK'nın 5. maddesinde kişisel verilerin işlenmesi için çeşitli hukuki işleme şartları düzenlenmiştir.
Bunlar arasında;
gibi şartlar bulunmaktadır.
Dolayısıyla kamera kaydının hukuki dayanağı her olayda ayrıca değerlendirilmelidir.
Özellikle mevzuat gereği kamera sistemi kullanılması gereken bir araçta veri işleme faaliyetinin hangi hukuki sebebe dayandığının doğru şekilde belirlenmesi önemlidir.
Araç içi kamera sistemlerinde ses kaydı konusu görüntü kaydından daha hassas bir konudur.
Kameranın görüntü kaydetmesi ile araç içerisindeki kişilerin konuşmalarını sürekli olarak kaydetmesi aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
KVKK uygulamasında kişisel verilerin;
hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun, belirli, açık ve meşru amaçlarla, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü şekilde işlenmesi
gerekmektedir.
Kamera sisteminin ses özelliğinin bulunması, bu özelliğin otomatik olarak ve sürekli şekilde kullanılabileceği anlamına gelmez.
KVKK Kurulunun güvenlik kamerası sistemlerine ilişkin kararlarında ses ve görüntü kaydının birlikte alınmasının, yalnızca görüntü kaydına göre daha müdahaleci olabileceği ve ölçülülük açısından ayrıca değerlendirilmesi gerektiği görülmektedir.
Bu nedenle araç içi kamera sistemlerinde ses kaydı kullanılacaksa hukuki dayanak, amaç ve ölçülülük ayrıca değerlendirilmelidir.
Araç kamerası tarafından kaydedilen görüntülerin sınırsız şekilde paylaşılması doğru değildir.
İşletmenin kamera kayıtlarına kimlerin erişebileceğini belirlemesi gerekir.
Örneğin;
gibi erişim yetkisi bulunan kişiler dışında görüntülere erişimin sınırlandırılması gerekebilir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği kapsamında belirli taşıtlar bakımından kayıtların genel güvenlik, trafik güvenliği ve kamu düzeninin sağlanması amacıyla İçişleri Bakanlığı birimlerinin erişimine hazır bulundurulmasına ilişkin düzenleme de bulunmaktadır.
Bu durum, kamera kayıtlarının güvenli biçimde saklanmasını daha da önemli hale getirmektedir.
Araç kamerası görüntülerinin sosyal medyada paylaşılması ayrıca değerlendirilmelidir.
Bir trafik kazasının görüntüsünü paylaşmak ile görüntüyü hukuki bir süreç kapsamında yetkili mercilere sunmak aynı şey değildir.
Kamera kayıtlarında;
gibi kişisel veri niteliğinde değerlendirilebilecek unsurlar bulunabilir.
Bu nedenle görüntülerin WhatsApp gruplarında, sosyal medya hesaplarında veya internet sitelerinde kontrolsüz şekilde paylaşılması yerine, kayıtların kullanım amacı ve hukuki dayanağı dikkate alınmalıdır.
Mevzuata uygun bir araç kamera sistemi seçerken yalnızca "kaç megapiksel?" sorusuna odaklanmak yeterli değildir.
Özellikle ticari araçlarda aşağıdaki özellikler değerlendirilmelidir:
Aracın kullanım amacına göre tek kamera, çift kamera, üç kamera veya daha fazla kamera gerekebilir.
Yolcu taşımacılığı ve okul servisleri açısından aracın içini yeterli şekilde görüntüleyebilmelidir.
Aracın önünü, arkasını veya yan bölgelerini görüntülemek için kullanılabilir.
Mevzuatta öngörülen kayıt süresini karşılayabilecek depolama kapasitesi bulunmalıdır.
Gece çalışan ticari araçlarda kızılötesi veya düşük ışık performansı önemlidir.
Araç kamerasının GPS özelliği varsa görüntü ile birlikte aracın konumu ve hareket bilgileri ilişkilendirilebilir.
4G araç kamerası sayesinde uygun altyapıda canlı görüntü veya uzaktan erişim özellikleri kullanılabilir.
Kullanılacak kayıt cihazının araç çalışma şartlarına uygun depolama altyapısına sahip olması gerekir.
Ticari araçlarda kamera ve kayıt cihazlarının sürekli titreşim altında çalışabileceği unutulmamalıdır.
Kamera sistemi aracın elektrik altyapısına uygun şekilde monte edilmelidir.
Araç içi kamera sistemleri yalnızca yasal zorunluluk nedeniyle tercih edilmemektedir.
Birçok işletme kamera sistemlerini;
amacıyla kullanmaktadır.
Özellikle araç takip sistemi ile araç kamerasının birlikte kullanılması, filoların yönetilmesinde daha kapsamlı bir çözüm oluşturabilir.
GPS konumu, hız, rota ve kamera görüntüsünün aynı sistem içerisinde değerlendirilmesi sayesinde olayların daha ayrıntılı incelenmesi mümkün olabilir.
Araç takip sistemi ile araç içi kamera sistemi birbirinden farklı teknolojilerdir.
Araç takip sistemi temel olarak aracın;
izlemeye yarar.
Araç kamera sistemi ise görüntü kaydı ve gerektiğinde görüntünün uzaktan izlenmesini sağlar.
Günümüzde bu iki sistem bir arada kullanılabilmektedir.
Örneğin bir filo yöneticisi harita üzerinden aracın konumunu gördükten sonra aynı araçtaki kameraya erişerek olayın görüntüsünü inceleyebilir.
Bu nedenle ticari filolarda araç takip + araç kamera sistemi birlikte değerlendirilebilir.
2025 yılında yapılan düzenlemelerle bazı araç grupları için kamera ve araç takip sistemi bakımından geçiş tarihleri yeniden belirlenmiştir.
Bu takvim özellikle 2026, 2027 ve 2028 yıllarında önem taşımaktadır.
Bu nedenle işletmelerin;
kontrol etmesi gerekir.
Özellikle birden fazla araçtan oluşan filolarda araç bazında kontrol yapılması daha sağlıklı olacaktır.
Genel olarak her özel otomobile yönelik genel bir araç içi kamera zorunluluğu bulunmamaktadır. Kamera kullanımı isteğe bağlı olarak güvenlik amacıyla tercih edilebilir.
Her ticari araç için aynı zorunluluk bulunmaz. Araç sınıfı ve yapılan taşımacılığın niteliğine göre farklı mevzuat hükümleri uygulanabilir.
Belirli M2 ve M3 sınıfı ticari yolcu taşıma araçları ile bazı toplu taşıma araçları için kamera sistemi ve görüntü kayıt cihazına ilişkin yükümlülükler bulunmaktadır.
Evet. Okul Servis Araçları Yönetmeliğinde okul servis araçlarında mevzuata uygun iç ve dış kamera ile kayıt cihazı bulundurulmasına ilişkin açık düzenleme bulunmaktadır.
İlgili düzenlemelerde araç takip sistemi kayıtlarının en az 30 gün muhafaza edilmesi öngörülmektedir. Kamera sisteminin ise ilgili teknik şartları karşılaması gerekir.
Evet. Kişilerin görüntülerinin kamera yoluyla kaydedilmesi kişisel veri işleme faaliyeti oluşturabilir ve 6698 sayılı Kanun kapsamındaki şartlara uyulması gerekir.
Kameranın teknik olarak ses kaydedebilmesi ile ses kaydının hukuken uygun olması farklı konulardır. Ses kaydı ayrıca hukuki dayanak, amaç ve ölçülülük açısından değerlendirilmelidir.
Kayıtlarda kişisel veriler bulunabileceği için görüntülerin kamuya açık şekilde paylaşılması ayrıca değerlendirilmelidir. Yetkili mercilere delil olarak sunulması ile sosyal medyada paylaşılması aynı hukuki durum değildir.
KAYNAKLAR
Aracınız veya filonuz için en uygun kamera sistemini belirleyelim.