Araç İçi Kamera Bireysel Kullanım Zorunlu mu?

Günümüzde araç içi kamera sistemleri, yalnızca ticari araçlarda veya filo yönetiminde kullanılan teknolojiler olmaktan çıkmıştır. Bireysel otomobil sahipleri de trafik kazalarını kayıt altına almak, araç güvenliğini artırmak, park halindeyken yaşanan olayları görüntülemek ve olası anlaşmazlıklarda görüntü kaydından yararlanmak amacıyla araç kamerası kullanmaktadır.

Peki, araç içi kamera bireysel kullanım zorunlu mu? Türkiye'de kendi otomobilini kullanan bireysel araç sahiplerinin araçlarına kamera taktırması zorunlu mudur?

Kısa cevap: Genel olarak bireysel otomobiller için araç içi kamera takılması şeklinde genel bir zorunluluk bulunmamaktadır. Bununla birlikte araç kamerasının kullanım amacı, kameranın konumu, kaydettiği görüntüler, ses kayıt özelliği ve kayıtların nasıl saklandığı gibi konular önem taşımaktadır.

Özellikle araç kamerası ile birlikte ses kaydı yapılması, başka kişilerin görüntülerinin kaydedilmesi veya görüntülerin internet ortamında paylaşılması durumunda kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliği açısından ayrıca dikkat edilmesi gerekir.

Araç İçi Kamera Zorunlu mu?

Bireysel olarak kullanılan otomobiller açısından değerlendirildiğinde, her araç sahibinin aracına araç içi kamera takmasını zorunlu tutan genel bir uygulama bulunmamaktadır.

Bu nedenle aracında kamera bulunmayan bireysel bir otomobil sahibinin yalnızca kamera kullanmadığı için genel bir araç içi kamera zorunluluğunu ihlal ettiği söylenemez.

Ancak bu durum, araç kamerası kullanımının hiçbir kurala tabi olmadığı anlamına gelmez.

Örneğin bir kişi kendi aracına araç kamerası, ön kamera, arka kamera, araç içi kamera veya park kayıt kamerası takabilir. Burada önemli olan kameranın hangi amaçla kullanıldığı ve elde edilen görüntülerin nasıl işlendiğidir.

Araç kamerasının temel amacı trafik güvenliği, olası kazaların kayıt altına alınması ve aracın güvenliğinin artırılması olduğunda kullanım amacı ile kullanılan teknoloji arasında doğrudan bir bağlantı kurulabilir.

Bireysel Araçlarda Kamera Kullanmanın Avantajları

Araç içi kamera kullanımı zorunlu olmamasına rağmen birçok sürücü açısından çeşitli avantajlar sağlayabilir.

1. Trafik kazalarının kayıt altına alınması

Araç kameralarının en önemli kullanım alanlarından biri trafik kazalarının görüntülenmesidir.

Bir kaza meydana geldiğinde sürücüler arasında olayın nasıl gerçekleştiği konusunda farklı değerlendirmeler ortaya çıkabilir. Kamera görüntüsü ise olayın gerçekleşme biçimine ilişkin önemli bir kayıt oluşturabilir.

Örneğin:

• Öndeki aracın ani fren yapması,
• Kırmızı ışık ihlali,
• Şerit ihlali,
• Kavşakta meydana gelen çarpışmalar,
• Önünüze aniden çıkan araçlar,
• Park halindeki araca çarpılması

gibi olaylar araç kamerası tarafından kaydedilebilir.

Bu nedenle araç kamerası, sürücünün yolculuk sırasında karşılaştığı olayları kayıt altına alan yardımcı bir güvenlik teknolojisi olarak değerlendirilebilir.

2. Park halindeki aracın korunması

Bazı araç içi kamera sistemlerinde park modu özelliği bulunur.

Araç park halindeyken sistem hareket veya darbe algıladığında kayıt başlatabilir. Böylece aracın park halindeyken zarar görmesi durumunda olayın görüntüsü elde edilebilir.

Özellikle:

• Otoparklarda,
• Site otoparklarında,
• Sokak üzerinde,
• AVM otoparklarında,
• İş yeri otoparklarında

meydana gelen küçük çaplı çarpma ve hasar olaylarında park kayıt özelliği faydalı olabilir.

3. Trafik güvenliğinin artırılması

Araç kameraları yalnızca kaza sonrasında kullanılabilecek bir kayıt sistemi değildir.

Sürücü davranışlarının değerlendirilmesi, tehlikeli trafik olaylarının incelenmesi ve yolculuk sırasında meydana gelen olayların analiz edilmesi açısından da kullanılabilir.

Özellikle ADAS özellikli araç kameraları, şerit takibi, öndeki araçla mesafe ve olası çarpışma riskleri gibi konularda sürücüyü uyarabilen gelişmiş özelliklere sahip olabilir.

Araç İçi Kamera Kullanırken Ses Kaydı Yapılabilir mi?

Araç kamerası satın alırken birçok kullanıcının dikkat etmesi gereken önemli konulardan biri ses kayıt özelliğidir.

Görüntü kaydı ile ses kaydı hukuki açıdan aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun kamera sistemlerine ilişkin açıklamalarında, görüntü kaydının yanında ses kaydının da yapılmasının kişilerin mahremiyetine daha fazla müdahale oluşturabileceği ve ölçülülük açısından ayrıca değerlendirilmesi gerektiği belirtilmektedir.

Bu nedenle bireysel araç sahibinin kendi aracında kamera kullanması ile araç içerisindeki kişilerin konuşmalarını sürekli şekilde kaydetmesi aynı konu değildir.

Özellikle araçta yolcu bulunuyorsa ve kamera ses kaydediyorsa daha dikkatli olunmalıdır.

Bu nedenle araç kamerası seçiminde sadece megapiksel, gece görüşü veya 4K görüntü kalitesi değil, ses kayıt özelliği de dikkate alınmalıdır.

Araç Kamerası Başka İnsanları Kaydedebilir mi?

Araç kamerası kullanıldığında yalnızca araç sahibi görüntülenmez. Kamera görüş açısına giren diğer araçlar, sürücüler, yayalar ve yolcular da görüntü içerisinde yer alabilir.

KVKK açısından kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin bilgiler kişisel veri kapsamında değerlendirilmektedir. Kamera aracılığıyla kişilerin görüntülerinin kaydedilmesi de kişisel veri işleme faaliyeti oluşturabilir.

Ancak burada önemli bir ayrım vardır.

Bir bireyin kendi aracında, trafik güvenliği veya yaşanan bir olayın belgelenmesi amacıyla kamera kullanması ile elde edilen görüntüleri sürekli olarak internet ortamında yayınlaması aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

Örneğin kaza anını kaydeden bir görüntünün hukuki bir uyuşmazlık kapsamında ilgili mercilere sunulması ile görüntüdeki kişileri hedef göstererek sosyal medyada paylaşmak arasında önemli fark bulunabilir.

Bu nedenle araç kamerası kayıtlarının paylaşımında dikkatli olunmalıdır.

Araç Kamerası Görüntüleri Sosyal Medyada Paylaşılabilir mi?

Araç kamerasıyla kaydedilen görüntülerin sosyal medyada paylaşılması, özellikle görüntüde kişilerin yüzleri, araç plakaları veya başka kişisel bilgiler bulunuyorsa ayrıca değerlendirilmelidir.

Bir görüntünün elde edilmiş olması, bu görüntünün sınırsız şekilde paylaşılabileceği anlamına gelmez.

Örneğin bir trafik kazasını kaydeden sürücü görüntüyü sosyal medya hesabında yayınlamak istediğinde görüntüde bulunan kişilerin ve araçların kişisel verileri açısından dikkatli olmalıdır.

Gerekirse:

• Yüzler bulanıklaştırılabilir,
• Plakalar gizlenebilir,
• Gereksiz bölümler kesilebilir,
• Ses kaydı kaldırılabilir,
• Görüntü yalnızca olayın gerekli kısmıyla sınırlandırılabilir.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu da kamera sistemlerinde amaçla bağlantılılık, gereklilik ve ölçülülük ilkelerine dikkat edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Araç İçi Kamera Kayıtları Ne Kadar Saklanmalı?

Bireysel kullanıcı açısından araç kamerasının kayıt süresi kullanım amacına göre belirlenmelidir.

Gereksiz şekilde çok uzun süre görüntü saklamak yerine, ihtiyaç duyulmayan kayıtların sistem tarafından otomatik olarak üzerine yazılması daha uygun bir sistem yaklaşımıdır.

Günümüzde birçok araç kamerasında loop kayıt özelliği bulunmaktadır.

Örneğin hafıza kartı dolduğunda sistem eski görüntülerin üzerine yeni görüntüleri kaydeder. Kaza veya önemli bir olay meydana geldiğinde ise ilgili görüntü kilitlenerek silinmesi önlenebilir.

Bu sistem sayesinde kullanıcı:

• Sürekli kayıt yapabilir,
• Hafıza kartının dolmasını beklemez,
• Eski ve gereksiz görüntüleri otomatik olarak silebilir,
• Önemli olayların görüntüsünü koruyabilir.

Kamera sistemlerinde kayıtların gereğinden uzun süre tutulmaması, KVKK açısından da önem taşıyan ölçülülük ve saklama ilkeleriyle uyumludur. KVKK'nın kamera sistemlerine ilişkin açıklamalarında gereğinden uzun kayıt tutulmaması ve ihtiyaç sona erdiğinde kayıtların imha edilmesi gerektiği belirtilmektedir.

Araç İçi Kamera Takmak Trafik Muayenesinde Zorunlu mu?

Bireysel araçlarda araç içi kamera bulunmaması, genel bir araç kamerası zorunluluğu kapsamında değerlendirilmemelidir.

Başka bir ifadeyle, standart bireysel otomobil kullanıcılarının sırf araçlarında kamera bulunmadığı için genel bir araç içi kamera eksikliği nedeniyle işlem görmesi şeklinde bir zorunluluktan söz edilmemektedir.

Ancak farklı araç türleri, ticari faaliyetler, özel taşımacılık hizmetleri veya belirli sektörlere ilişkin özel düzenlemeler ayrıca incelenebilir.

Bu nedenle “hiçbir araçta kamera zorunlu değildir” şeklinde genelleme yapmak da doğru değildir.

Bireysel otomobil, ticari araç, servis aracı, otobüs, kamyon, kamyonet, iş makinesi ve diğer araç kategorileri için ilgili özel düzenlemeler ayrıca kontrol edilmelidir.

Araç İçi Kamera Kullanmak Güvenliği Artırır mı?

Araç kamerası tek başına bir kazayı önleyen cihaz değildir. Ancak sürüş sırasında meydana gelen olayların kayıt altına alınmasına yardımcı olabilir.

Özellikle gelişmiş araç kamera sistemlerinde:

• 4G bağlantısı,
• Wi-Fi,
• GPS,
• G-sensör,
• Gece görüşü,
• Park modu,
• ADAS,
• Sürücü davranış izleme,
• Uzaktan canlı izleme,
• Bulut kayıt,
• SD kart kayıt,
• Çift kamera,
• Üçlü kamera,
• Ön ve arka kamera

gibi özellikler bulunabilir.

Bu özellikler, kullanım senaryosuna göre aracın güvenlik altyapısının güçlendirilmesine yardımcı olabilir.

Bireysel Kullanıcı İçin Araç Kamerası Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Araç kamerası satın almak isteyen bireysel kullanıcıların yalnızca kamera çözünürlüğüne bakması yeterli değildir.

Görüntü kalitesi

Gündüz ve gece görüntü kalitesi önemlidir. Özellikle plaka gibi ayrıntıların okunabilmesi için görüntü sensörü, lens kalitesi ve kayıt çözünürlüğü birlikte değerlendirilmelidir.

Gece görüşü

Gece meydana gelen kazalarda düşük ışık performansı önem kazanır.

G-sensör

Darbe algılandığında ilgili görüntünün korunmasına yardımcı olabilir.

Park modu

Araç park halindeyken yaşanan olayların kayıt altına alınması açısından tercih edilebilir.

GPS

Aracın konum ve hız gibi bilgilerini kayıt sistemine dahil etmek isteyen kullanıcılar GPS özellikli modelleri değerlendirebilir.

Hafıza kartı desteği

Kamera satın almadan önce desteklenen SD kart kapasitesi kontrol edilmelidir.

Ses kaydı

Ses kayıt özelliğinin gerekip gerekmediği ayrıca değerlendirilmelidir. Özellikle araç içerisinde yolcuların bulunduğu durumlarda bu özellik konusunda daha dikkatli olunmalıdır.

Ön ve arka kamera

Sadece ön tarafı değil aracın arka bölümünü de kayıt altına almak isteyen kullanıcılar çift kameralı sistemleri tercih edebilir.

Araç Kamerası Delil Olarak Kullanılabilir mi?

Araç kamerasının kaydettiği görüntüler, meydana gelen bir olayın aydınlatılmasına yardımcı olabilecek nitelikte olabilir.

Örneğin bir trafik kazasında:

• Kaza öncesindeki trafik durumu,
• Araçların hareket yönleri,
• Trafik ışığı,
• Şerit değişimi,
• Diğer araçların manevraları,
• Çarpışmanın gerçekleşme biçimi

gibi unsurlar görüntü üzerinden incelenebilir.

Ancak bir kamera kaydının her olayda otomatik olarak kesin delil niteliğinde olduğu şeklinde genel bir sonuç çıkarılmamalıdır. Bir görüntünün hukuki süreçte nasıl değerlendirileceği somut olayın özelliklerine ve ilgili mercilerin değerlendirmesine bağlıdır.

Araç İçi Kamera Kullanımında KVKK Açısından Nelere Dikkat Edilmeli?

Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun kamera sistemleriyle ilgili açıklamalarından hareketle temel olarak şu noktalar önemlidir:

Amaç: Kamera neden kullanılmaktadır?

Gereklilik: Aynı amaca daha az müdahaleci bir yöntemle ulaşılabilir mi?

Ölçülülük: Kamera hangi alanı görmekte ve ne kadar kayıt almaktadır?

Saklama: Kayıtlar gereğinden uzun süre tutuluyor mu?

Erişim: Görüntülere kimler erişebiliyor?

Paylaşım: Kayıtlar üçüncü kişilerle veya sosyal medya üzerinden paylaşılıyor mu?

Ses: Görüntünün yanında ses kaydı alınması gerçekten gerekli mi?

KVKK'nın kamera sistemleri hakkındaki kamuoyu duyurusunda, kamera kullanımının belirli bir amaçla sınırlı olması, kamera açısının ve kayıt kapsamının ölçülü belirlenmesi, kayıtların gereğinden uzun süre saklanmaması ve yetkisiz erişimin önlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.